SỰ TƯƠNG HỢP GIỮA ĐỊNH LƯỢNG LDL-C TRỰC TIẾP VÀ ƯỚC TÍNH THEO PHƯƠNG TRÌNH MARTIN-HOPKINS CẢI TIẾN Ở NỒNG ĐỘ TRIGLYCERIDE CAO - My, Mai Phùng Huyền; Khoa, Thái Hữu; Vân, Cao Thị (Tạp chí Sức khỏe và Lão hóa, 2026)
Bệnh tim mạch hiện là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và LDL-C là yếu tố nguy cơ quan trọng. Tuy đo trực tiếp LDL-C cho kết quả chính xác nhưng vẫn còn tốn kém, trong khi phương trình Friedewald giảm độ chính xác khi ước tính LDL-C ở người bệnh có triglyceride (TG) cao thì phương trình Martin-Hopkins cải tiến (eMH) được đề xuất để khắc phục điều này. Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 626 người bệnh tại Bệnh viện Thống Nhất với TG 400-800 mg/dL, LDL-C được xác định bằng phương pháp enzyme đồng nhất và ước tính bằng phương trình Friedewald, eMH. So sánh độ chính xác qua hệ số tương quan Pearson/Spearman, sai số trung bình tuyệt đối (MAE), sai số căn bậc hai trung bình (RMSE) và tỷ lệ tái phân nhóm phù hợp. Kết quả cho thấy phương trình eMH có tương quan cao hơn so với Friedewald (0,74 > 0,70), MAE và RMSE thấp hơn (20,6 mg/dL và 27,8 mg/dL so với 42,3 mg/dL và 52,2 mg/dL), đồng thời tỷ lệ tái phân nhóm phù hợp cao hơn (39% vs 29%). Tóm lại, phương trình eMH có độ chính xác và tính tương hợp tốt hơn trong khoảng TG 400-800 mg/dL so với phương trình Friedewald. Tuy nhiên cần nghiên cứu trên mẫu đa trung tâm và so sánh với phương pháp tham chiếu định lượng β trước khi sử dụng rộng rãi.
Keywords: LDL-C; Martin-Hopkins cải tiến; Friedewald; TG cao; đo trực tiếp; tương hợp; MAE; RMSE