GIÁ TRỊ CỦA CHỤP MẠCH BẰNG X QUANG CẮT LỚP VI TÍNH TRONG CHẨN ĐOÁN XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA

DIAGNOSTIC VALUE OF COMPUTED TOMOGRAPHY ANGIOGRAPHY IN THE DIAGNOSIS OF GASTROINTESTINAL HEMORRHAGE

Nguyễn Thị Mai Hạnh 1, 2 , , Huỳnh Chung 2 , Đỗ Võ Công Nguyên 1
1 Bệnh viện Thống Nhất image/svg+xml
2 Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch image/svg+xml
* Tác giả liên hệ:

Thông tin bài viết

Thống kê
Lượt tải: 0 Lượt xem: 0
DOI
10.63947/bvtn.v2i8.6
Xuất bản
07-06-2026
Số Tập 2 Số 8 (2026): Y học lão khoa trong kỷ nguyên cá thể hóa, công nghệ và phòng ngừa
Chuyên mục
Nghiên cứu gốc
Danh mục
Nghiên cứu khoa học

Tải bài viết

PDF

Cách trích dẫn

1.
Thị Mai Hạnh N, Chung H, Võ Công Nguyên Đỗ. GIÁ TRỊ CỦA CHỤP MẠCH BẰNG X QUANG CẮT LỚP VI TÍNH TRONG CHẨN ĐOÁN XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA. JHA [Internet]. Vietnam; 2026 tháng 6 7 [cited 2026 tháng 6 18];2(8):42–47. https://tcsuckhoelaohoa.vn/bvtn/article/view/210 doi: 10.63947/bvtn.v2i8.6
Đang tải trích dẫn...
Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC

Tóm tắt

Xuất huyết tiêu hóa (XHTH) là cấp cứu nội - ngoại khoa thường gặp, có tỷ lệ mắc bệnh và tử vong cao. Việc xác định nhanh và chính xác vị trí cũng như nguyên nhân xuất huyết là cần thiết để hướng dẫn can thiệp kịp thời. Chụp mạch bằng X-quang cắt lớp vi tính (CTA) đã trở thành một phương pháp hình ảnh hiện đại, không xâm lấn, có khả năng phát hiện chảy máu hoạt động với độ nhạy và độ đặc hiệu cao. Nghiên cứu này nhằm mô tả đặc điểm hình ảnh CTA ở bệnh nhân XHTH và đánh giá giá trị của CTA trong chẩn đoán và xác định vị trí xuất huyết. Nghiên cứu cắt ngang thực hiện tại Bệnh viện Thống Nhất, TP.HCM từ tháng 5/2024 đến 5/2025 trên 31 bệnh nhân ≥18 tuổi nghi ngờ XHTH, được chụp CTA khi nội soi thất bại và có xác định bằng nội soi, chụp mạch số hoá xoá nền (DSA) hoặc phẫu thuật. Dữ liệu được phân tích bằng SPSS 20.0, tính toán độ nhạy, độ đặc hiệu, giá trị dự đoán dương (PPV) và giá trị dự đoán âm (NPV). Trong 31 bệnh nhân (71% nam; tuổi trung bình 62,5 ± 17,1), dấu hiệu CTA thường gặp nhất là thuốc cản quang thoát mạch ở thì động mạch >90 HU (38,7%), trong đó 50% thay đổi đậm độ và 33,3% thay đổi hình dạng ở thì tĩnh mạch. Các dấu hiệu khác gồm thâm nhiễm mỡ quanh ruột (32,3%), tăng ngấm thuốc thành ruột (6,5%). CTA có độ nhạy 73,9%, độ đặc hiệu 87,5%, PPV 94,4%, NPV 53,9% và độ chính xác 77,4%. Vị trí xuất huyết hay gặp nhất là ruột non (27,8%). Nguyên nhân chủ yếu là loét (22,2%) và u GIST (16,7%). CTA là phương pháp có giá trị cao, không xâm lấn để chẩn đoán và định vị XHTH, đặc biệt hữu ích khi nội soi thất bại, với độ đặc hiệu cao và ứng dụng tốt trong thực hành lâm sàng.

Tài liệu tham khảo

  1. Choi YJ, Kim KS, Suh GJ, Kwon WY. Diagnostic accuracy and implementation of computed tomography angiography for gastrointestinal
  2. hemorrhage according to clinical severity. Clin Exp Emerg Med. 2016;3(2):69-74. doi: 10.15441/ ceem.15.066.
  3. Vai trò của can thiệp nội mạch trong điều trị xuất huyết tiêu hóa. 26: Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh; 2022. p. 67-72.
  4. Khảo sát tình hình điều trị xuất huyết tiêu hóa trên không do tăng áp tĩnh mạch cửa tại một số bệnh viện lớn. 19: Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh; 2015. p. 74-.
  5. Tỷ lệ tử vong nội viện và các yếu tố liên quan ở bệnh nhân cao tuổi bị xuất huyết tiêu hoá trên do loét dạ dày tá tràng. 550: Tạp chí Y học Việt Nam; 2025.
  6. Nghiên cứu bước đầu kết quả chụp và nút mạch trong điều trị chảy máu tiêu hóa dưới. 52: Nghiên cứu khoa học; 2023.
  7. Nghiên cứu các thời điểm nội soi và kết quả điều trị ở bệnh nhân xuất huyết tiêu hoá do loét dạ dày-tá tràng tại bệnh viện đa khoa trung ương Cần Thơ năm 2022-2023. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ; 2023. p. 99-108.
  8. Zhou D-Y, Jiang B, Yang X-S. Advances and applications of enteroscopy for small bowel. World J Gastroenterol. 1997;3(4):205-7. doi: 10.3748/wjg.v3.i4.205.
  9. Zuckerman GR, Prakash C. Acute lower intestinal bleedingPart I: Clinical presentation and diagnosis. Gastrointestinal Endoscopy. 1998;48(6):606-16. doi: 10.1016/S00165107(98)70043-4.
  10. Rockey DC. Lower Gastrointestinal Bleed- ing. Gastroenterology. 2006;130(1):165-71. doi:10.1053/j.gastro.2005.11.042.
  11. Kuo JR, Pasha SF, Leighton JA. The Clini- cian’s Guide to Suspected Small Bowel Bleed- ing. Official journal of the American College of Gastroenterology | ACG. 2019;114(4):591. doi:10.1038/s41395-018-0424-x.
  12. Kuhle WG, Sheiman RG. Detection of Active Colonic Hemorrhage with Use of Helical CT: Findings in a Swine Model1. Radiology. 2003. doi: 10.1148/radiol.2283020756. PubMed intestinal bleeding Part I: Clinical presentation and diagnosis. Gastrointestinal Endoscopy. 1998;48(6):606-16. doi: 10.1016/S00165107(98)70044.
  13. Rockey DC. Lower Gastrointestinal Bleed- ing. Gastroenterology. 2006;130(1):165-71. doi: 10.1053/j.gastro.2005.11.042.
  14. Kuo JR, Pasha SF, Leighton JA. The Clini- cian’s Guide to Suspected Small Bowel Bleed- ing. Official journal of the American College of Gastroenterology | ACG. 2019;114(4):591. doi:10.1038/s41395-018-0424-x.
  15. Kuhle WG, Sheiman RG. Detection of Active Colonic Hemorrhage with Use of Helical CT: Findings in a Swine Model1. Radiology. 2003. doi: 10.1148/radiol.2283020756. PubMed PMID: world.
  16. Guglielmo FF, Wells ML, Bruining DH, Strate LL, Huete Á, Gupta A, et al. Gastrointestinal Bleeding at CT Angiography and CT Enterography: Imaging Atlas and Glossary of Terms. RadioGraphics. 2021;41(6):1632-56. doi: 10.1148/rg.2021210043.
  17. Geffroy Y, Rodallec MH, Boulay-Coletta I, Jullès M-C, Ridereau-Zins C, Zins M. Multidetector CT Angiography in Acute Gastrointestinal Bleeding: Why, When, and How. RadioGraphics. 2011;31(3):E35-E46. doi: 10.1148/rg.313105206.
  18. García-Blázquez V, Vicente-Bártulos A, Olavarria-Delgado A, Plana MN, van der Winden D, Zamora J, et al. Accuracy of CT angiography in the diagnosis of acute gastrointestinal bleeding: systematic review and meta-analysis. Eur Radiol. 2013;23(5):1181-90. doi: 10.1007/s00330-012-2721-x.
  19. Lê TD, Thân VS. Can thiệp nội mạch điều trị xuất huyết tiêu hoá cao tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023;526(2). doi: 10.51298/vmj.v526i2.5572
  20. Nguyễn THL, Võ TĐ, Đỗ HTA, Trần TMT, Đỗ ĐC. Giá trị của X quang cắt lớp điện toán trong chẩn đoán xuất huyết tiêu hóa. Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh. 2017;21(1):14.
  21. Yaxley KL, Mulhem A, Godfrey S, Oke JL. The Accuracy of Computed Tomography Angiography Compared With Technetium-99m Labelled Red Blood Cell Scintigraphy for the Diagnosis and Localization of Acute Gastrointestinal Bleeding: A Systematic Review and Meta-Analysis. Curr Probl Diagn Radiol. 2023;52(6):546-59. doi: 10.1067/j.cpradiol.2023.05.004.
  22. Yoon W, Jeong YY, Shin SS, Lim HS, Song SG, Jang NG, et al. Acute massive gastrointes- tinal bleeding: detection and localization with arterial phase multi-detector row helical CT. Radiology. 2006;239(1):160-7. doi: 10.1148/ra- diol.2383050175.
  23. Martí M, Artigas JM, Garzón G, Alvarez-Sala R, Soto JA. Acute lower intestinal bleeding: feasibility and diagnostic performance of CT angiography. Radiology. 2012;262(1):109-16. doi: 10.1148/radiol.11110326.
  24. Gu-mu-yang Z, Hao SUN, Hua-dan XUE, Xiao-guang LI, Zheng-yu JIN. Computed Tomography Signs for Active Severe Gastroin- testinal Bleeding. Acta Academiae Medici- nae Sinicae. 2016;38(3):322-6. doi: 10.3881/j. issn.1000-503X.2016.03.014.
  25. He B, Gong S, Hu C, Fan J, Qian J, Huang S, et al. Obscure gastrointestinal bleeding: bjr.20140229
  26. Shotar E, Soyer P, Barat M, Dautry R, Pocard M, Placé V, et al. Diagnosis of acute overt gastrointestinal bleeding with CT-angiography: Comparison of the diagnostic performance of individual acquisition phases. Diagnostic and Interventional Imaging. 2017;98(12):857-63. doi: 10.1016/j.diii.2017.06.018.
  27. Sun H, Hou X-Y, Xue H-D, Li X-G, Jin Z-Y, Qian J-M, et al. Dual-source dual-energy CT angiography with virtual non-enhanced images and iodine map for active gastrointestinal bleeding: image quality, radiation dose and diagnostic performance. European Journal of Radiology. 2015;84(5):884-91. doi: 10.1016/j. ejrad.2015.01.013.
  28. Pouw ME, Albright JW, Kozhimala MJ, Baird GL, Nguyen VT, Prince EA, et al. Adding non-contrast and delayed phases increases the diagnostic performance of arterial CTA for suspected active lower gastrointestinal bleeding. Eur Radiol. 2022;32(7):4638-46. doi: 10.1007/s00330-022-08559-z.
  29. Nguyễn HVA, Nguyễn AT. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và xử trí xuất huyết tiêu hóa do giãn tĩnh mạch dạ dày tại Bệnh viện Bạch Mai. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023;520(1B). doi: 10.51298/vmj.v520i1B.3901.
  30. Chua AE, Ridley LJ. Diagnostic accuracy of CT angiography in acute gastrointestinal bleeding. Journal of Medical Imaging and Radiation Oncology. 2008;52(4):333-8. doi:10.1111/j.1440-1673.2008.01964.x.
  31. Sengupta N, Kastenberg DM, Bruining DH, Latorre M, Leighton JA, Brook OR, et al. The Role of Imaging for Gastrointestinal Bleeding: Consensus Recommendations From the American College of Gastroenterology and Society of Abdominal Radiology. Official jour- nal of the American College of Gastroenterology | ACG. 2024;119(3):438. doi: 10.14309/ajg.0000000000002631.
  32. Kim J, Kim YH, Lee KH, Lee YJ, Park JH. Diagnostic Performance of CT Angiography in Patients Visiting Emergency Department with Overt Gastrointestinal Bleeding. Korean J Radiol. 2015;16(3):541-9. doi: 10.3348/kjr.2015.16.3.541.
  33. Sengupta N, Kastenberg DM, Bruining DH, Latorre M, Leighton JA, Brook OR, et al. The Role of Imaging for GI Bleeding: ACG and SAR Consensus Recommendations. Radiology. 2024;310(3):e232298. doi: 10.1148/radi- ol.232298.
  34. Sengupta N, Kastenberg DM, Bruining DH, Latorre M, Leighton JA, Brook OR, et al. The Role of Imaging for GI Bleeding: ACG and SAR Consensus Recommendations. Radiology. 2024;310(3):e232298. doi: 10.1148/radiol.232298

Giấy phép

© 2026 Tác giả. Xuất bản bởi Tạp chí Sức khỏe và Lão hóa.

Creative Commons License

Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công-Phi thương mại-Không phái sinh 4.0 Quốc tế.