THỰC TRẠNG TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở NGƯỜI BỆNH MẠN TÍNH ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI THÀNH PHỐ THỦ ĐỨC NĂM 2024-2025

CURRENT STATUS OF TREATMENT ADHERENCE AND RELATED FACTORS AMONG OUTPATIENTS WITH CHRONIC DISEASES IN THU DUC CITY 2024-2025

Nguyễn Khoa Lý 1 , Nguyễn Thị Bích Uyên 1 , , Trương Thị Vân Anh 1 , Lâm Thanh Hương 2 , Phạm Thị Liên 2
1 Bệnh viện Lê Văn Việt
2 Trung tâm y tế khu vực Thủ Đức
* Tác giả liên hệ:

Thông tin bài viết

Thống kê
Lượt tải: 21 Lượt xem: 21
DOI
10.63947/bvtn.v2i6.19
Xuất bản
27-02-2026
Số Tập 2 Số 6 (2026): Thách thức trong lão khoa 2026: Những giải pháp điều trị và chăm sóc toàn diện
Chuyên mục
Nghiên cứu gốc
Danh mục
Nghiên cứu khoa học

Tải bài viết

PDF

Cách trích dẫn

1.
Khoa Lý N, Thị Bích Uyên N, Thị Vân Anh T, Thanh Hương L, Thị Liên P. THỰC TRẠNG TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở NGƯỜI BỆNH MẠN TÍNH ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI THÀNH PHỐ THỦ ĐỨC NĂM 2024-2025. JHA [Internet]. Vietnam; 2026 tháng 2 27 [cited 2026 tháng 3 15];2(6):126–133. https://tcsuckhoelaohoa.vn/bvtn/article/view/157 doi: 10.63947/bvtn.v2i6.19
Đang tải trích dẫn...
Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC

Tóm tắt

Mô tả thực trạng tuân thủ điều trị bệnh mạn tính (BMT) và phân tích một số yếu tố liên quan đến tuân thủ điều trị BMT của người bệnh điều trị ngoại trú tại thành phố Thủ Đức năm 2024-2025. Nghiên cứu cắt ngang, mô tả. Nghiên cứu ở 253 người bệnh (BN) Tăng huyết áp (THA), 150 BN Đái tháo đường (ĐTĐ), 130 BN bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) điều trị tại Bệnh viện Lê Văn Việt và Trung tâm Y tế thành phố Thủ Đức cơ sở 1,2,3 từ tháng 7/2024 - 02/2025. Độ tuổi trung bình là 65.7 ± 10.9; nam 52.2%, nữ 47.8%. Thời gian mắc bệnh 6.8±6.5 năm. THA, ĐTĐ phát hiện chủ yếu tình cờ, 74.6% COPD được phát hiện khi có triệu chứng. 10% người THA, 17.3% người ĐTĐ và 6.2% người COPD có ít nhất 1 bệnh đồng mắc. 67.7% người THA đạt HA <140/90 mmHg. Chỉ số đường huyết 137.7 ± 50.4 mg/dl (96%). 24.6% người COPD giai đoạn GOLD 3,4 Tỷ lệ tuân thủ điều trị chung là 23.8% tốt, 48.6% trung bình và 27.6% kém. Tuân thủ điều trị tốt hơn ở các nhóm: sống cùng gia đình, phát hiện bệnh qua khám định kỳ, thời gian bệnh dưới 5 năm, không có bệnh đồng mắc (p <0.05); có mối liên quan giữa tuân thủ điều trị và kết quả điều trị đạt mục tiêu, rõ ràng nhất ở người bệnh THA, 1 phần ở COPD và ĐTĐ. Tuân thủ điều trị giữ vai trò thiết yếu trong quản lý bệnh mạn tính.

Từ khóa

Bệnh mạn tính tuân thủ điều trị khám định kỳ

Tài liệu tham khảo

  1. de Silva A, Varghese C, Amin MR, Bhagwat SS, Bruni A, Bunleusin S, et al. Non-communicable diseases in South-East Asia: journeying towards the SDG target. Lancet Reg Health Southeast Asia. 2023;18:100305. Epub 20231029. doi: 10.1016/j.lansea.2023.100305. PubMed PMID: 38028169; PubMed Central PMCID: PMC10667301. DOI: https://doi.org/10.1016/j.lansea.2023.100305
  2. tế BY. Hội thảo xây dựng Kế hoạch quốc gia phòng, chống bệnh không lây nhiễm và các rối loạn sức khỏe tâm thần giai đoạn 2021-2025. https://mohgovvn/tin-noi-bat/-/asset_publisher/3Yst7YhbkA5j/content/hoi-thao-xay-dung-ke-hoach-quoc-gia-phong-chong-benh-khong-lay-nhiem-va-cac-roi-loan-suc-khoe-tam-than-giai-oan-2021-2025. 2024.
  3. Al-Noumani H, Alharrasi M, Lazarus ER, Panchatcharam SM. Factors predicting medication adherence among Omani patients with chronic diseases through a multicenter cross-sectional study. Sci Rep. 2023;13(1):7067. Epub 20230501. doi: 10.1038/s41598-023-34393-4. PubMed PMID: 37127692; PubMed Central PMCID: PMC10151315. DOI: https://doi.org/10.1038/s41598-023-34393-4
  4. Mantila KM, Pasmooij AMG, Hallgreen CE, Mol PGM, van Boven JFM. Medication Adherence Measurement Methods in Registration Trials Supporting the Approval of New Medicines: A Cross-Sectional Analysis of Centralized Procedures in the European Union 2010-2020. Clin Pharmacol Ther. 2022;112(5):1051-60. Epub 20220730. doi: 10.1002/cpt.2709. PubMed PMID: 35816103; PubMed Central PMCID: PMC9795959. DOI: https://doi.org/10.1002/cpt.2709
  5. Nguyen T, Cao HTK, Quach DN, Le KK, Au SX, Pham ST, et al. The Vietnamese Version of the Brief Illness Perception Questionnaire and the Beliefs about Medicines Questionnaire: Translation and Cross-cultural Adaptation. Trop Med Int Health. 2019;24(12):1465-74. Epub 20191103. doi: 10.1111/tmi.13312. PubMed PMID: 31599083. DOI: https://doi.org/10.1111/tmi.13312
  6. Nguyễn Thiên Vũ, Trương Văn Hòa, Nguyễn Thắng, Nguyễn Hương Thảo, Huỳnh Văn Minh, Suôl PT. Các bộ câu hỏi đánh giá tuân thủ điều trị ở bệnh nhân tim mạch. Tạp Chí Tim Mạch Học Việt Nam. 2021;93:31-43.
  7. Lemstra M, Nwankwo C, Bird Y, Moraros J. Primary nonadherence to chronic disease medications: a meta-analysis. Patient Prefer Adherence. 2018;12:721-31. Epub 20180507. doi: 10.2147/PPA.S161151. PubMed PMID: 29765208; PubMed Central PMCID: PMC5944464. DOI: https://doi.org/10.2147/PPA.S161151
  8. Alhabib MY, Alhazmi TS, Alsaad SM, AlQahtani AS, Alnafisah AA. Medication Adherence Among Geriatric Patients with Chronic Diseases in Riyadh, Saudi Arabia. Patient Prefer Adherence. 2022;16:2021-30. Epub 20220808. doi: 10.2147/PPA.S363082. PubMed PMID: 35966222; PubMed Central PMCID: PMC9373993. DOI: https://doi.org/10.2147/PPA.S363082
  9. Shuk Ying Ho, Xitong Guo, Vogel. D. Opportunities and Challenges in Healthcare Information Systems Research: Caring for Patients with Chronic Conditions. Communications of the Association for Information Systems. 2019;44:852-73. doi: https://doi.org/10.17705/1CAIS.04439. DOI: https://doi.org/10.17705/1CAIS.04439
  10. Lemay J, Waheedi M, Al-Sharqawi S, Bayoud T. Medication adherence in chronic illness: do beliefs about medications play a role? Patient Prefer Adherence. 2018;12:1687-98. Epub 20180905. doi: 10.2147/PPA.S169236. PubMed PMID: 30233149; PubMed Central PMCID: PMC6130270. DOI: https://doi.org/10.2147/PPA.S169236
  11. Burnier M. The role of adherence in patients with chronic diseases. Eur J Intern Med. 2024;119:1-5. Epub 20230720. doi: 10.1016/j.ejim.2023.07.008. PubMed PMID: 37479633. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ejim.2023.07.008
  12. Mancia G, Kreutz R, Brunstrom M, Burnier M, Grassi G, Januszewicz A, et al. 2023 ESH Guidelines for the management of arterial hypertension The Task Force for the management of arterial hypertension of the European Society of Hypertension: Endorsed by the International Society of Hypertension (ISH) and the European Renal Association (ERA). J Hypertens. 2023;41(12):1874-2071. Epub 20230926. doi: 10.1097/HJH.0000000000003480. PubMed PMID: 37345492. DOI: https://doi.org/10.1097/HJH.0000000000003480
  13. American Diabetes A. 9. Cardiovascular Disease and Risk Management: Standards of Medical Care in Diabetes-2018. Diabetes Care. 2018;41(Suppl 1):S86-S104. doi: 10.2337/dc18-S009. PubMed PMID: 29222380. DOI: https://doi.org/10.2337/dc18-S009
  14. Tinetti ME, Fried TR, Boyd CM. Designing health care for the most common chronic condition--multimorbidity. JAMA. 2012;307(23):2493-4. doi: 10.1001/jama.2012.5265. PubMed PMID: 22797447; PubMed Central PMCID: PMC4083627. DOI: https://doi.org/10.1001/jama.2012.5265
  15. Nguyễn Văn Bé Hai, Văn Ngọc Uyên, Nguyễn Thị Phương Dung, Hiền. PTT. Khảo sát kiểm soát huyết áp mục tiêu bằng Holter 24 giờ tại phòng khám Nội tim mạch Bệnh viện Thống Nhất. Tạp Chí Y Học Thành phố Hồ Chí Minh. 2016;20 (6):158-62.
  16. GOLD) GIfCOLD. GLOBAL STRATEGY FOR PREVENTION, DIAGNOSIS AND MANAGEMENT OF COPD: 2024 Report. https://goldcopdorg/2024-gold-report/. 2024.
  17. Nguyễn Thị Tố Uyên, Vũ Thị Phương Vân, Long NT. Thực trạng tuân thủ điều trị của người bệnh tăng huyết áp đang được quản lý điều trị tại xã Yên Sơn- huyện Lục Nam- tỉnh Bắc Giang và một số yếu tố liên quan. Tạp chí Y Học Việt Nam. 2024;538:119-23. DOI: https://doi.org/10.51298/vmj.v538i3.9591
  18. Lê Trung Hiếu, Châu Liễu Trinh, Huỳnh Ngọc Thanh, Phạm Trung Tín, Trần Tín Nghĩa, Đoàn Văn Học, et al. Tuân thủ điều trị và một số yếu tố liên quan của bệnh nhân tăng huyết áp được quản lý tại các trạm y tế trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long năm 2020-2021. Tạp chí Dược học Cần Thơ. 2024;80:153-60. doi: 10.58490/ctump.2024i80.3096. DOI: https://doi.org/10.58490/ctump.2024i80.3096
  19. Huỳnh Ngọc Linh, Tùng. HT. Phân tích tổng hợp tuân thủ điều trị bằng thuốc ở người bệnh tăng huyết áp ngoại trú tại Việt Nam. Tạp chí Y học Cộng đồng. 2025;66 (2):18-23. DOI: https://doi.org/10.52163/yhc.v66i2.2038
  20. Phạm Thị Lâm Phương, Nguyễn Thị Thu Hương, Linh. VT. Mức độ tuân thủ điều trị thuốc của người bệnh đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Tạp chí Nghiên cứu Y học. 2024;185 (12):173-9. DOI: https://doi.org/10.52852/tcncyh.v185i12.2834
  21. Lương Thị Kiều Diễm, Đặng Thị Hương, Thủy NTT. Tình hình sử dụng thuốc và tuân thủ điều trị của bệnh nhân đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Đại học Y dược Thái Nguyên năm 2023. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024;538 (1):104-8. DOI: https://doi.org/10.51298/vmj.v538i1.9329
  22. Grant P. Management of diabetes in resource-poor settings. Clin Med (Lond). 2013;13(1):27-31. doi: 10.7861/clinmedicine.13-1-27. PubMed PMID: 23472490; PubMed Central PMCID: PMC5873700. DOI: https://doi.org/10.7861/clinmedicine.13-1-27
  23. American Diabetes Association Professional Practice C. 1. Improving Care and Promoting Health in Populations: Standards of Care in Diabetes-2024. Diabetes Care. 2024;47(Suppl 1):S11-S9. doi: 10.2337/dc24-S001. PubMed PMID: 38078573; PubMed Central PMCID: PMC10725798.
  24. Morisky DE, Ang A, Krousel-Wood M, Ward HJ. Predictive validity of a medication adherence measure in an outpatient setting. J Clin Hypertens (Greenwich). 2008;10(5):348-54. doi: 10.1111/j.1751-7176.2008.07572.x. PubMed PMID: 18453793; PubMed Central PMCID: PMC2562622. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1751-7176.2008.07572.x
  25. Nguyễn Thị Tú Em, Diễm NT. Đánh giá tuân thủ điều trị, yếu tố liên quan và kết quả can thiệp truyền thông ở bệnh nhân COPD tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau 2022-2023. Tạp chí Y Học Việt Nam. 2023;531 (1B):149-54. DOI: https://doi.org/10.51298/vmj.v531i1B.7042
  26. Đặng Huỳnh Thu, Nguyễn Trương Duy Tùng, Võ Phạm Minh Thư, Hữu. LM. Nghiên cứu tình hình tuân thủ điều trị, các yếu tố liên quan ở bệnh nhân ngoại trú mắc bệnh hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính tại Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Long. Tạp chí Dược học Cần Thơ. 2024;80:78-84. doi: 10.58490/ctump.2024i80.2556. DOI: https://doi.org/10.58490/ctump.2024i80.2556
  27. Tzouvelekis A, Kyriakopoulos C, Gerogianni I, Rapti A, Michailidis V, Dimoulis A, et al. Real World Study on the Reasons for eScalation or de-Escalation of Inhaled ThEraPies in COPD Patients: the STEPINCOPD Multicenter Observational Study. COPD. 2024;21(1):2427755. Epub 20241119. doi: 10.1080/15412555.2024.2427755. PubMed PMID: 39560105. DOI: https://doi.org/10.1080/15412555.2024.2427755
  28. Vetrano DL, Bianchini E, Onder G, Cricelli I, Cricelli C, Bernabei R, et al. Poor adherence to chronic obstructive pulmonary disease medications in primary care: Role of age, disease burden and polypharmacy. Geriatr Gerontol Int. 2017;17(12):2500-6. Epub 20170628. doi: 10.1111/ggi.13115. PubMed PMID: 28656664. DOI: https://doi.org/10.1111/ggi.13115
  29. Abegaz TM, Abdela OA, Bhagavathula AS, Teni FS. Magnitude and determinants of uncontrolled blood pressure among hypertensive patients in Ethiopia: hospital-based observational study. Pharm Pract (Granada). 2018;16(2):1173. Epub 20180622. doi: 10.18549/PharmPract.2018.02.1173. PubMed PMID: 30023028; PubMed Central PMCID: PMC6041209. DOI: https://doi.org/10.18549/PharmPract.2018.02.1173
  30. Wu Y, Xiong S, Zhu G, Chen X, Zhang M, Gong E, et al. Patient, family, and community factors associated with medication adherence among people with hypertension or diabetes: A cross-sectional analysis. Explor Res Clin Soc Pharm. 2024;15:100482. Epub 20240720. doi: 10.1016/j.rcsop.2024.100482. PubMed PMID: 39157069; PubMed Central PMCID: PMC11328030. DOI: https://doi.org/10.1016/j.rcsop.2024.100482
  31. Jin J, Sklar GE, Min Sen Oh V, Chuen Li S. Factors affecting therapeutic compliance: A review from the patient's perspective. Ther Clin Risk Manag. 2008;4(1):269-86. doi: 10.2147/tcrm.s1458. PubMed PMID: 18728716; PubMed Central PMCID: PMC2503662. DOI: https://doi.org/10.2147/TCRM.S1458
  32. Hugtenburg JG, Timmers L, Elders PJ, Vervloet M, van Dijk L. Definitions, variants, and causes of nonadherence with medication: a challenge for tailored interventions. Patient Prefer Adherence. 2013;7:675-82. Epub 20130710. doi: 10.2147/PPA.S29549. PubMed PMID: 23874088; PubMed Central PMCID: PMC3711878. DOI: https://doi.org/10.2147/PPA.S29549
  33. Degli Esposti L, Saragoni S, Benemei S, Batacchi P, Geppetti P, Di Bari M, et al. Adherence to antihypertensive medications and health outcomes among newly treated hypertensive patients. Clinicoecon Outcomes Res. 2011;3:47-54. Epub 20110307. doi: 10.2147/CEOR.S15619. PubMed PMID: 21935332; PubMed Central PMCID: PMC3169972. DOI: https://doi.org/10.2147/CEOR.S15619
  34. Trần Đức Sĩ, Nguyễn Hùng, Phan Kim Mỹ, Hiệp. NT. Tuân thủ điều trị tăng huyết áp bằng thuốc của bệnh nhân ngoại trú tại khoa tim mạch PKĐK Hoàn Mỹ Sài Gòn. Tạp chí Y Học Việt Nam. 2021;500 (1):39-43. DOI: https://doi.org/10.51298/vmj.v500i1.283
  35. George J, Kong DC, Thoman R, Stewart K. Factors associated with medication nonadherence in patients with COPD. Chest. 2005;128(5):3198-204. doi: 10.1378/chest.128.5.3198. PubMed PMID: 16304262. DOI: https://doi.org/10.1378/chest.128.5.3198
  36. Giorgino F, Penfornis A, Pechtner V, Gentilella R, Corcos A. Adherence to antihyperglycemic medications and glucagon-like peptide 1-receptor agonists in type 2 diabetes: clinical consequences and strategies for improvement. Patient Prefer Adherence. 2018;12:707-19. Epub 20180507. doi: 10.2147/PPA.S151736. PubMed PMID: 29765207; PubMed Central PMCID: PMC5944456. DOI: https://doi.org/10.2147/PPA.S151736

Giấy phép

© 2026 Tác giả. Xuất bản bởi Tạp chí Sức khỏe và Lão hóa.

Creative Commons License

Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công-Phi thương mại-Không phái sinh 4.0 Quốc tế.